Wieczorem jedna osoba bierze prysznic, druga czeka, a po kilku minutach z kranu leci chłodna woda? Dla dwóch osób najczęściej rozsądnym punktem startu jest bojler 80 l, choć przy krótkich prysznicach wystarczy mniejszy, a przy wannie ten sam litraż może rozczarować. Największy błąd polega na traktowaniu liczby litrów na obudowie jako gotowej odpowiedzi, bo liczy się także ilość wody zmieszanej do 40°C i kolejność jej poboru.
Najkrótsza odpowiedź brzmi: dobierz bojler do rytmu zużycia
- Średni zbiornik będzie najbezpieczniejszym punktem wyjścia dla pary korzystającej z prysznica.
- Mniejsza pojemność wystarczy przy krótkich kąpielach, osobnych porach korzystania i małym przepływie wody.
- Parametr V40 mówi o komforcie więcej niż sama liczba litrów podana na obudowie.
- Wanna, deszczownica i kąpiele jedna po drugiej szybko zwiększają zapotrzebowanie.
- Temperatura oraz zabezpieczenia wpływają na higienę, bezpieczeństwo i rachunki.
Na start 80 l, chyba że para korzysta bardzo oszczędnie
W typowym mieszkaniu z jednym prysznicem 80 l jest najbardziej uniwersalnym wyborem dla dwóch osób. Taką odpowiedź potwierdza także poradnik Ariston dotyczący doboru bojlera, który zwraca uwagę na sposób kąpieli, wielkość strumienia i korzystanie z wody jedna osoba po drugiej.
| Sytuacja w domu | Rozsądny kierunek | Na co uważać |
|---|---|---|
| Dwa krótkie prysznice, osobne pory korzystania | 50-60 l | Przy większym przepływie wody zapas może szybko się skończyć |
| Dwa prysznice wieczorem, jeden po drugim | 80 l | Trzeba sprawdzić V40 i czas ponownego nagrzewania |
| Wanna, deszczownica, długie kąpiele | 100 l lub model o wyższym V40 | Sama większa pojemność nie zawsze daje proporcjonalnie więcej wody pod prysznic |
Przy małej łazience 50 l może kusić wymiarami i ceną, lecz oszczędność szybko traci sens, gdy druga osoba regularnie czeka na ponowne podgrzanie. Z kolei 100 l nie zawsze będzie dobrym zakupem, jeśli para bierze krótkie prysznice o różnych porach. Wtedy większy zbiornik przechowuje zapas, który przez większość dnia nie jest potrzebny.
Pojemność nominalna może mylić przy zakupie
Napis „80 l” oznacza objętość zbiornika, a nie ilość wody o temperaturze komfortowej pod prysznic. Zbiornik przechowuje wodę gorętszą, która podczas poboru miesza się z zimną, dlatego producenci podają także parametr V40. Oznacza on ilość wody zmieszanej do temperatury 40°C w warunkach testowych.
Wymagania dla tych oznaczeń określa rozporządzenie Komisji Europejskiej 814/2013. Dla profilu obciążeń M urządzenie musi zapewnić co najmniej 65 l wody zmieszanej o temperaturze 40°C. Profil M nie jest jednak etykietą „dla dwóch osób”, tylko wynikiem testu określającego zapotrzebowanie i wydajność podgrzewacza.
To obala popularne uproszczenie, według którego bojler 50 l zapewnia dokładnie 50 l wody do kąpieli. W praktyce dobry model może przygotować znacznie większą ilość wody użytkowej, ale wynik zależy od temperatury w zbiorniku, temperatury zimnej wody, konstrukcji urządzenia i sposobu prowadzenia testu.
Dwa modele 80 l mogą dać zupełnie inny zapas
Najlepiej widać to na konkretnych urządzeniach. W danych technicznych serii NIBE-BIAWAR VIKING model E80 ma pojemność nominalną 80 l, ale deklaruje 111 l wody zmieszanej do 40°C. Model E55 oferuje 81 l V40, a E100 aż 164 l, mimo że wszystkie trzy należą do różnych wariantów tej samej rodziny urządzeń.
| Model | Pojemność nominalna | Woda zmieszana V40 | Profil poboru |
|---|---|---|---|
| VIKING E55 | 55 l | 81 l | M |
| VIKING E80 | 80 l | 111 l | M |
| VIKING E100 | 100 l | 164 l | M |
Wniosek jest prosty: przy porównywaniu dwóch bojlerów sprawdzaj V40, a nie tylko pojemność nominalną. Różnica konstrukcji, położenia grzałki i sposobu mieszania wody może sprawić, że dwa zbiorniki o podobnym litrażu zapewnią inny komfort.
Dwa prysznice po 7 minutach potrafią wyczerpać 80 l
Załóżmy sytuację typową dla mieszkania pary. Po zmierzeniu przepływu okazuje się, że prysznic zużywa 8 l wody na minutę, a każda osoba kąpie się przez 7 minut. Jedna kąpiel wymaga wtedy 56 l wody, a dwie następujące po sobie 112 l.
W serii Ariston Velis Tech wariant 50 l ma V40 na poziomie 77 l, wersja 80 l osiąga 110 l, a model 100 l 115 l. W takim scenariuszu wygląda to następująco:
| Wariant | Dostępna ilość V40 | Wynik przy zapotrzebowaniu 112 l |
|---|---|---|
| Velis Tech 50 | 77 l | brak około 35 l |
| Velis Tech 80 | 110 l | brak około 2 l, czyli wybór na granicy |
| Velis Tech 100 | 115 l | zostaje około 3 l zapasu |
Ten przykład pokazuje coś, czego nie widać na etykiecie. Przejście z 80 do 100 l nie zawsze rozwiązuje problem, jeśli konkretny model zwiększa V40 tylko nieznacznie. W takim przypadku lepszy efekt może dać urządzenie o wyższym V40, ogranicznik przepływu albo kilka minut przerwy między kąpielami.
Trzeba też uwzględnić czas nagrzewania. W tym samym szeregu pełne podgrzanie przy różnicy temperatur 45°C trwa około 1 godziny i 34 minut dla wersji 50 l, 2 godzin i 16 minut dla 80 l oraz 3 godzin i 6 minut dla 100 l. Jeśli ciepła woda jest potrzebna kilka razy dziennie, moc grzałki i harmonogram pracy mogą być równie ważne jak pojemność.
Temperatura 55-60°C ogranicza ryzyko, lecz wymaga ostrożności
Ustawienie bojlera na 40-45°C może wydawać się oszczędne, ale zmniejsza margines bezpieczeństwa mikrobiologicznego. W materiałach GIS dotyczących bakterii Legionella wskazano temperaturę 55-60°C jako zakres dla ciepłej wody użytkowej, przy jednoczesnym uwzględnieniu ryzyka poparzenia w punkcie poboru.
W praktyce lepiej utrzymywać temperaturę zgodną z instrukcją urządzenia i korzystać z funkcji antylegionella, jeśli producent ją przewidział. Przy dzieciach, seniorach lub osobach o ograniczonej sprawności przydatna jest bateria termostatyczna, która ogranicza temperaturę wody wypływającej z kranu.
| Sytuacja | Prawdopodobna przyczyna lub skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ciepła woda kończy się po jednym prysznicu | Za niskie V40 albo zbyt duży przepływ | Zmierz przepływ z prysznica i porównaj go z V40 z karty produktu |
| Bojler długo odzyskuje temperaturę | Mała moc grzałki, duża pojemność albo niekorzystny harmonogram | Sprawdź czas nagrzewania przy podanej różnicy temperatur i ustaw grzanie przed okresem największego poboru |
| Zawór bezpieczeństwa kapie podczas grzania | Rozszerzanie się wody albo zbyt wysokie ciśnienie instalacji | Nie zatykaj odpływu, tylko zleć kontrolę instalatorowi |
| Temperatura stale wynosi około 40-45°C | Zbyt mały zapas higieniczny przy długim postoju wody | Używaj cyklu podwyższonej temperatury zgodnie z instrukcją producenta |
Wybrałbym 80 l, ale nie kupowałbym go w ciemno
Gdybym dobierał bojler do typowego mieszkania dla dwóch osób korzystających z prysznica, wybrałbym 80 l z dobrym parametrem V40. Taki wariant daje rozsądny zapas przy kąpielach jedna po drugiej, a zwykle nie zajmuje tyle miejsca i nie nagrzewa się tak długo jak większy zbiornik.
Przy krótkich prysznicach, małym przepływie i różnych porach korzystania można zejść do 50-60 l. Przy wannie, dużej deszczownicy albo dwóch długich kąpielach bez przerwy wybrałbym 100 l lub model o wyższym V40, zamiast kierować się samym napisem na obudowie.
Prawdę mówiąc, przed zakupem zmierzyłbym przepływ prysznica, sprawdził V40, czas podgrzewania i sposób montażu. Cztery dane z karty produktu potrafią uchronić przed sytuacją, w której bojler wygląda na duży, lecz po drugim prysznicu zostaje tylko zimna woda.